Emeklilikte sigorta başlangıcı nasıl hesaplanacak? Yargıtay'dan karar...
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanmak isteyen bir kişinin, 18 yaşından önce babasına ait iş yerinde geçen sigortalılık süresiyle ilgili davada Yargıtay'dan dikkat çeken karar çıktı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 1998 yılındaki sigorta girişine dayanılarak 2023 yılında emekli aylığı bağlanmasını hukuka aykırı buldu. Yüksek Mahkeme, davacının 25 yıllık sigortalılık süresini 11 Ağustos 2024'te tamamladığına ve fiili çalışmanın yeterince araştırılmadığına dikkat çekerek kararı oy birliğiyle bozdu.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından emeklilik başvurusu yapan vatandaşları ilgilendiren önemli bir yargı kararı ortaya çıktı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 18 yaşından önce babasına ait iş yerinde sigortalı gösterilen bir kişinin emeklilik hakkına ilişkin davada, sigortalılık başlangıcı ve fiili çalışmanın ispatına yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Yüksek Mahkeme, yalnızca işe giriş bildirgesinin bulunmasının sigortalı çalışmanın gerçekleştiğini kanıtlamaya yeterli olmadığını belirterek, emeklilik koşullarının mevzuata uygun şekilde hesaplanması gerektiğini vurguladı.
BABASININ İŞ YERİNDEKİ 68 GÜNLÜK SİGORTA DAVALIK OLDU
Mart 2023'te EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından emeklilik başvurusunda bulunan bir kişi, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) olumsuz yanıt aldı.
Davacı, 12 Mayıs 1998 ile 25 Temmuz 1998 tarihleri arasında babasına ait iş yerinde 68 gün sigortalı çalıştığını, ancak bu sürenin emeklilik hesabında dikkate alınmadığını belirtti.
SGK'nın emeklilik talebini reddetmesi üzerine Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açan kişi, söz konusu hizmet süresinin kabul edilmesini ve yaşlılık aylığı bağlanmasını talep etti.
SGK: İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Davaya karşı savunma yapan SGK avukatı, 18 yaşından önce anne veya babaya ait iş yerinde geçen çalışmaların sigortalılık kapsamında değerlendirilebilmesi için kanunda belirtilen koşulların sağlanması gerektiğini ifade etti.
Davacının 12 Mayıs 1998 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğunu ancak ilgili döneme ait aylık bildirge ve bordro kayıtlarının kurum dosyasında yer almadığını belirten SGK, fiili çalışmanın kanıtlanamadığını savundu.
Kurum ayrıca davacının emeklilik için gerekli koşulları taşımadığını ileri sürerek davanın reddini istedi.
YEREL MAHKEME EMEKLİLİK HAKKI TANIDI
Davayı inceleyen Asliye Hukuk Mahkemesi, davacıyı haklı buldu.
Mahkeme, kişinin 3 Mart 2023 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığına ve 1 Nisan 2023 tarihinden itibaren emekli aylığı ödenmesi gerektiğine hükmetti.
SGK'nın karara karşı yaptığı istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedildi.
Bunun üzerine dosya temyiz incelemesi için Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'ne taşındı.
YARGITAY EKSİK İNCELEME TESPİT ETTİ
Dosyayı inceleyen Yargıtay, davacının babasına ait iş yerinde gerçekten çalışıp çalışmadığının yeterince araştırılmadığını belirledi.
Kararda, davacı adına 12 Mayıs 1998 tarihinde işe giriş bildirgesi düzenlendiği ve 68 günlük hizmet bildirimi bulunduğu, ancak iş yerine ait sicil bilgileri ile dönem bordrolarının dosyaya sunulmadığı ifade edildi.
Yargıtay, sigortalılığın kabul edilebilmesi için hizmet akdinin ve fiili çalışmanın varlığının tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerektiğini vurguladı.
BORDRO TANIKLARI VE KOMŞU İŞ YERLERİ ARAŞTIRILACAK
Yüksek Mahkeme, davacının çalıştığını iddia ettiği döneme ilişkin bordrolarda kayıtlı tarafsız tanıkların belirlenerek ifadelerinin alınması gerektiğine dikkat çekti.
Bu kişilere ulaşılamaması durumunda ise SGK, zabıta, maliye, meslek odaları ve muhtarlık aracılığıyla o dönemde komşu iş yerlerinde çalışan kişilerin veya iş yeri sahiplerinin araştırılması gerektiği belirtildi.
Toplanacak tüm delillerin birlikte değerlendirilerek çalışmanın niteliğinin ve süresinin kesin biçimde ortaya konulması istendi.
25 YILLIK SİGORTALILIK SÜRESİ 2024'TE DOLUYOR
Yargıtay kararının en dikkat çekici bölümlerinden biri de sigortalılık başlangıç tarihine ilişkin değerlendirme oldu.
Yüksek Mahkeme, davacının 18 yaşından önce sigortalı gösterilmesi nedeniyle 506 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri kapsamında sigortalılık süresinin başlangıcının 11 Ağustos 1999 olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtti.
Buna göre davacının 25 yıllık sigortalılık süresi 11 Ağustos 2024 tarihinde tamamlanıyordu.
Dolayısıyla 1 Nisan 2023 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmasına yönelik kararın, sigortalılık süresi şartı gözetilmeden verildiği değerlendirildi.
YARGITAY KARARI OY BİRLİĞİYLE BOZDU
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, hem fiili çalışmanın yeterince araştırılmaması hem de 25 yıllık sigortalılık süresinin yanlış değerlendirilmesi nedeniyle yerel mahkeme kararını bozdu.
Bölge Adliye Mahkemesi'nin istinaf başvurusunu reddeden kararı da ortadan kaldırıldı.
Yargıtay, ilk derece mahkemesinin eksik inceleme ve araştırmayla hüküm kurmasını usul ve kanuna aykırı bularak oy birliğiyle bozma kararı verdi.
18 YAŞINDAN ÖNCE SİGORTALI OLANLAR DİKKAT
Karar, özellikle 18 yaşından önce aile işletmelerinde sigortalı gösterilen kişilerin emeklilik hesaplarında iki önemli noktayı gündeme getirdi.
Bunlardan ilki, sigorta girişinin gerçek bir çalışmaya dayanıp dayanmadığının ispatlanması. İkincisi ise 18 yaşından önceki sigorta girişinin, sigortalılık süresinin başlangıcına etkisi.
Ancak karar, 18 yaşından önceki bütün sigorta girişlerinin geçersiz olduğu anlamına gelmiyor. Bu dönemdeki çalışmaların prim gün sayısına ve sigortalılık süresine etkisi, ilgili mevzuat ve kişinin sigorta başlangıç tarihine göre değerlendiriliyor.
Yargıtay'ın bozma kararı da tüm EYT'lileri kapsayan yeni bir düzenleme değil, somut davadaki eksik incelemelere ve emeklilik koşullarının hesaplanmasına ilişkin bir yargı kararı niteliği taşıyor.
Yorumlar (0)
Yorumlar yükleniyor...