NATO Zirvesi’nde ikinci gün: Savunma, Rusya, İran ve F-35 mesajları öne çıktı

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ikinci gününde liderler Ankara’da bir araya geldi.

Zirve öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtlayan liderlerin gündeminde savunma harcamaları, Rusya tehdidi, Ukrayna’ya destek, İran’daki gelişmeler, Avrupa güvenliği, Grönland tartışması ve NATO’nun geleceği vardı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde verilen resmi akşam yemeği de zirvenin öne çıkan diplomatik programları arasında yer aldı.

Emine Erdoğan’dan Liderler ve Eşleri Onuruna Yemek Paylaşımı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, NATO 36. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne katılan liderler ve eşleri onuruna verilen resmi akşam yemeğine ilişkin paylaşım yaptı.

NSosyal hesabından açıklamada bulunan Emine Erdoğan, devlet ve hükümet başkanları ile eşlerini Türkiye’de ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını belirtti.

Emine Erdoğan paylaşımında, “Ülkemizin ev sahipliğinde gerçekleştirilen NATO 36. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi vesilesiyle, devlet ve hükümet başkanları ile kıymetli eşlerini resmi akşam yemeğinde ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyduk” ifadelerini kullandı.

Emine Erdoğan, zirvenin dünyanın ortak meselelerine çözüm arayışında diyalog ve uzlaşı kültürünü güçlendirmesini diledi.

Rutte: Avrupa’nın Harcamalarını Artırması Trump’ın Başarısı

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirve öncesinde yaptığı açıklamada savunma harcamalarındaki artışa dikkat çekti.

Rutte, NATO’nun artık planlama döneminden uygulama dönemine geçtiğini belirterek, “258 milyar dolarlık ek savunma yatırımından bahsedebiliriz. Geçen yıl planladık, bugün uygulamaya koyduk” dedi.

Avrupa ve Kanada’nın savunma yatırımlarını artırdığını söyleyen Rutte, ABD’de de savunma sanayiine yapılan yatırımların 200 bin yeni istihdam oluşturduğunu ifade etti.

Rutte, Avrupa’nın ABD ile savunma harcamaları bakımından denge kurmaya başlamasını Trump’ın başarısı olarak değerlendirdi.

NATO Genel Sekreteri, “Trump, ilk döneminden beri bunun için baskı yapıyordu ve başarılı oldu” dedi.

Rutte’den Putin’e Mesaj: Bizimle Oyun Oynamayın

Rusya’nın uzun vadeli tehdit olmaya devam edeceğini belirten Rutte, NATO’nun topraklarının her santimetrekaresini savunacağını söyledi.

Rutte, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yönelik mesajında, “NATO’ya karşı asla kazanamazsınız. Biz savunma ittifakıyız. Kimseye saldırmayız. Yaşam tarzımızı, demokrasimizi ve topraklarımızı savunuruz. Bizimle oyun oynamayın” ifadelerini kullandı.

Ukrayna’ya desteğin süreceğini vurgulayan Rutte, müttefiklerin güçlü destek taahhüdünü devam ettirmesini beklediğini söyledi.

İran ve Hürmüz Boğazı Gündemde

İran’daki gelişmeler de zirvenin önemli başlıklarından biri oldu.

Rutte, müttefiklerin İran’ın nükleer silaha ulaşamayacağı yönündeki kararlılıklarını ortaya koymalarını beklediğini söyledi.

Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün korunmasının 32 müttefik için hayati öneme sahip olduğunu belirten Rutte, bölgedeki gelişmelerin yakından izlendiğini ifade etti.

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda da Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin güvence altına alınması için ihtiyaç duyulması halinde mayın temizleme görev gücü göndermeye hazır olduklarını açıkladı.

Nauseda, “Bu bizim de çatışmamız, bizim de savaşımız” diyerek ABD ile dayanışma içinde olduklarını belirtti.

Kanada Başbakanı Carney: Rusya Direkt Bir Düşman

Kanada Başbakanı Mark Carney, zirve öncesi yaptığı açıklamada Rusya’ya ilişkin sert ifadeler kullandı.

Carney, karşılaşılan tehditlerin değiştiğini belirterek, “Rusya direkt bir düşman” dedi.

Kanada’nın savunma bütçesini artıracağını ifade eden Carney, gelecek iki yılda savunma bütçesinin yüzde 4 seviyesine çıkarılacağını söyledi.

Carney, Kanada’nın Kuzey Amerika, Grönland ve Arktik bölgesine odaklandığını da belirtti.

ABD’nin NATO’dan ayrılıp ayrılmayacağına yönelik soruya ise Carney, “ABD sorumlulukların değiştiğini görmek istiyor” yanıtını verdi.

Hollanda Başbakanı Jetten: Daha Güçlü NATO ABD’nin de Yararına

Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Avrupa ve ABD savunma sanayii şirketlerinin daha yakın iş birliği içinde çalıştığını söyledi.

Jetten, daha güçlü bir NATO ittifakının ABD’nin de yararına olduğunu belirterek, Avrupa’nın savunma kapasitesini artırdığını vurguladı.

Savunma harcamalarını üç katına çıkardıklarını ifade eden Jetten, Avrupa’nın kendi kıtasını daha güçlü şekilde koruyabilecek kapasiteye ulaştığını söyledi.

Jetten, İran konusunda da diplomatik çözüm için çalışmaların sürmesi gerektiğini belirtti.

Polonya’dan ABD Mesajı

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki de NATO’nun geleceğine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Nawrocki, “ABD, NATO’nun ana unsurudur” diyerek transatlantik ilişkilerin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

Polonya’nın NATO sınırlarını kendi askerleriyle koruduğunu belirten Nawrocki, Türkiye ile ilişkilerine de vurgu yaptı.

Nawrocki, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Polonya’nın yakın dostu olduğunu söyledi.

Grönland Tartışması Zirveye Yansıdı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a ilişkin açıklamaları da zirvede gündeme geldi.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Grönland’ın satılık olmadığını vurguladı.

Frederiksen, “Grönland, elbette satılık değildir. Müttefiklerimiz de dahil olmak üzere herkesin, Grönland halkının kendi geleceğini tayin etme hakkına saygı duymasını umuyoruz” dedi.

Danimarka’nın egemen bir devlet olduğunu belirten Frederiksen, herkesin Danimarka’nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı duyması gerektiğini söyledi.

Portekiz Başbakanı Luis Montenegro da benzer bir açıklama yaparak, hiçbir NATO üyesi devletin toprak bütünlüğünün tartışma konusu olamayacağını belirtti.

Montenegro, “Danimarka da dahil olmak üzere hiçbir NATO üye devletinin toprak bütünlüğü hiçbir şekilde tartışma konusu olamaz” dedi.

Norveç’ten Ukrayna’ya Destek Mesajı

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, NATO Zirvesi’ne katılmaktan memnuniyet duyduklarını belirterek, ittifakta sorumluluk paylaşımının önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Norveç’in savunma harcamalarına ciddi yatırım yaptığını belirten Store, ülkesinin GSYİH’sinin yüzde 4,7’sine denk gelen savunma harcaması seviyesine ulaştığını aktardı.

Store, Ukrayna’nın kendini savunmaya devam edebilmesi için tutarlı destek verdiklerini söyledi.

Avrupa’da gergin ve değişen bir güvenlik ortamı yaşandığını belirten Store, NATO’nun bir tercih değil ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Litvanya: Rusya ile Müzakere İçin Doğru Zaman Değil

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Rusya ile müzakerelere başlanması için doğru zamanda olunmadığını söyledi.

Nauseda, Rusya’nın savaşı sürdürmeye hazır olduğunu gösterdiğini belirterek, taraflardan biri müzakereye hazır değilken masaya oturmanın mümkün görünmediğini ifade etti.

NATO’nun 5. maddesine yönelik herhangi bir şüphe bırakılmaması gerektiğini belirten Nauseda, hava savunmasının güçlendirilmesi ve caydırıcılık duvarının inşa edilmesi gerektiğini söyledi.

Yunanistan’dan F-35 Açıklaması

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye F-35 satışı konusunda olumlu mesajlar vermesine ilişkin açıklamada bulundu.

Miçotakis, NATO müttefiklerinin hassasiyetlerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin F-35 alımıyla ilgili soruya yanıt veren Miçotakis, “Ülkem hala açık bir savaş tehdidiyle karşı karşıyayken, Türkiye’nin bölgesel kara sularını genişletme planları karşısında ya da böylesine bir durumda bütün NATO müttefiklerinin hassasiyetleri dikkate alınmalı” dedi.

Miçotakis, Türkiye’yi ve Ankara’yı ziyaret etmekten memnuniyet duyduğunu da belirterek, iki ülke ilişkilerinin geliştirilmesinden yana olduğunu ifade etti.

Ankara’da Zirvenin İkinci Gününde Yoğun Diplomasi

NATO Ankara Zirvesi’nin ikinci gününde liderlerin açıklamalarında üç ana başlık öne çıktı.

Savunma harcamalarının artırılması, Rusya’ya karşı caydırıcılığın güçlendirilmesi ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi zirvenin en önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.

İran’daki gelişmeler, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliği, Grönland tartışması ve Türkiye’nin F-35 süreci ise zirvenin dikkat çeken diğer başlıkları oldu.

Ankara’daki temasların gün boyunca liderler düzeyinde devam etmesi bekleniyor.